Türkiye’nin Yabancı Kaçak İşçi Sorunu

Türkiye 1990 yıllardan itibaren işçi göçü alan bir ülke durumuna geçmeye başlamasıyla beraber yabancı kaçak işçilik sorunuyla da karşılaşmaya başlamıştır. Bu göç hareketinin başlaması ülkede var olan yüksek işsizliği arttıran nedenlerden biri olmuştur. Türkiye’deki yabancı kaçak işçilik olgusu ülkemizin çevresinde yaşanan siyasal, sosyal ve ekonomik değişimlerin ve küreselleşmenin doğal sonuçlarından birisidir. Ülkede kayıt dışı ekonominin varlığı ve büyüklüğü yabancı kaçak işçiliği arttıran doğal bir olgudur. Bu nedenle kayıt dışını arttıran ekonomik nedenler yabancı kaçak işçiliğe de neden olmaktadır.

Yabancı kaçak işçiler genellikle;

• Girişi yasal olup da çalışmaları yasal olmayanlardan,
• Tamamen yasadışı yollardan ülkeye girip da çalışanlardan,
• Yasal yollardan giriş yaparak, vatandaşlık için başvurup ikamet tezkeresi ile oturanlar ve çalışmakta olanlardan,
• Yasal olarak giriş yapıp da başka ülkeye geçmek için bu arada çalışanlardan ve
• Mülteci olarak çalışanlardan oluştur.

Yabancı kaçak işçiliğin Türkiye’yi tercih etmesinin nedenleri arasında aşağıdaki faktörlerin önemli olduğu düşünülmektedir:

  • Türkiye’ye vize almak veya kaçak yollardan girmenin Avrupa Birliği ülkelerine göre çok daha kolay olması
  • Türkiye’nin uzun yıllardır işçi göçü alan bir ülke konumuna geçmesi
  • Türkiye’nin batılı ülkelere göre ucuzluğu, kolay erişebilirliği ve halkın yabancılara karşı hoşgörüsü
  • Türkiye’nin doğudan Avrupa’ya bir köprü oluşturması
  • Komşu ülkelerdeki siyasi istikrarsızlık iç karışıklıklar ve savaş gibi nedenlerle ülkelerinde yaşama ve iş imkânı bulunmayanların ülkemizi tercih etmeleri
  • Türkiye’nin jeopolitik konumunun yabancı kaçak işçilerin hedef ülkesi durumuna gelmesindeki elverişliliği.

Türkiye’deki yabancı kaçak işçilerin önemli bir kısmını Avrupa ülkelerine geçiş için Türkiye’de kaçak olarak çalışanlar oluşturur. Bu amaçla ülkemize gelen insanların hedefi Avrupa ülkelerine geçişi sağlayabilecek bağlantıları ve parayı elde etmek için Türkiye’de her türlü koşullarda çalışmaktır. Bu kişilerin dışındaki yabancıların büyük çoğunluğunu ülkemize çalışmak için gelen yabancılar oluşturur. Çalışmak için ülkemize gelenlerin bir kısmı ülkeye yasadışı olarak girerken önemli bir kısmı da yasal yollarla giriş yapıp farklı nedenlerle ülkede ikamet edenler oluşturur. Bu ikametlerin en önemli türü turistik amaçlı olandır. Yani ülkemize turist olarak gelen yabancıların bir kısmı çalışma izni ve dolayısıyla çalışma amaçlı ikameti olmadan kayıt dışı olarak çalışanlardır.

Türkiye’de kayıt dışı istihdama ilişkin net veriler bulunamadığı gibi yabancı kaçak işçiliğe ilişkin de net rakamlar yoktur. Buna ilişkin çıkarımlar göçmenlere ilişkin genel verilerden ve sektörlere ilişkin istihdam rakamlarından bulunabilir. Bir kere Türkiye’ye gelen kaçak göçmen sayısı her yıl giderek artmaktadır. 2011 yılında yakalan kaçak göçmenlerin sayısı 27 bini aşarken son beş yılda 220 binden fazla yasadışı göçmen yakalanmıştır. (bu rakamlara Suriyeli mülteciler dahil değildir) Bu verilerden Türkiye’de yabancı kaçak işçiliğin de arttığı çıkarımı yapılabilir.

Türkiye’de yabancı kaçak işçiliğin ev hizmetleri, turizm ve inşaat sektörlerinde yoğunlaştığı görülür, Türkiye’de sigortasız olarak kayıtsız yabancı çalışanların oranı %40.8 olarak gerçekleşmiş olup hizmetler sektörü en yaygın kayıt dışı istihdam yaratan sektörleri içinde barındırmaktadır.
6735 sayılı kanunun uygulama yönetmeliği devreye girdiğinde 2017 yılı için yabancı kaçak işçilikle mücadelenin arttırılacağı tahmin edilmektedir. Türkiye’de yirmi bin evde kaçak yabancı uyruklu bakıcı çalışıyor, bunların çoğu zaten yanlarında çalıştırdıkları yabancılara taahhüt vererek oturma izni almış aileler, denetimlerin bu yönde yapılacağı tahmin edilmektedir.



Bir Cevap Yazın