Türkiye’de Yaşayan Yabancıların Sahip Olduğu Sosyal Haklar Nelerdir?

İş gücü, sermaye ve bilginin dünya genelindeki hareketliliği arttıkça insanlar da farklı ülkelerdeki iş fırsatlarının peşinden gidiyorlar. Türkiye’de yabancı uyruklar kişiler için avantajlı bir lokasyon olarak karşımıza çıkıyor.

Peki ama Türkiye’de yaşayan yabancı uyruklu bir insanın sahip olduğu sosyal haklar neler? Bu yazımızda Türkiye’de yaşayan insanların sahip oldukları temel sosyal haklara değineceğiz.

Yabancıların Sosyal Güvenlik Hakları Hangi Yasalarla Korunuyor?

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nda “Herkes, sosyal güvenlik hakkına sahiptir.” hükmü yer alır. Bu ifade yabancıların sosyal haklarını da içerir.

Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu da yine bu konuya değinir. Kanuna göre;

“Karşılıklık esasına dayalı olarak uluslararası sosyal güvenlik sözleşmesi yapılmış ülke uyruğunda olanlar hariç olmak üzere, yabancı uyruklu kişilerden hizmet akdi ile çalışanlar 4/a (SSK) bendine göre sigortalı sayılırlar.”

İkili Sosyal Güvenlik Sözleşmesi Nedir?

İkili ya da çok taraflı sosyal güvenlik sözleşmeleri, bu anlaşmayı imzalayan ülke vatandaşlarının taraf ülkelerdeki sosyal güvenlik hak ve yükümlülüklerini düzenler.

İki ülke arasında böyle bir sözleşme varsa, her iki ülke vatandaşları da pek çok sosyal güvenlik hakkını sahip demektir.

2016 itibarıyla Türkiye’nin ikili sosyal güvenlik sözleşmesi imzaladığı ülkeler şunlardır:

Bu Sözleşme Türkiye’deki Yabancıların Sigortalılık Durumunu Nasıl Etkiler?

Yabancılarla ilgili temel kural, Türkiye’de çalışmaya başladıklarında bu durumu Sosyal Güvenlik Kurumu’na bildirilmeleridir. Ancak ikili sosyal güvenlik sözleşmesine taraf olan ülkelerin vatandaşları, geldikleri ülkede sigortalı ise, sözleşmede belirtilen süre dahilinde Türkiye’de değil, kendi ülkelerinde sigortalı sayılırlar.

Örneğin bu süre; Gürcistan vatandaşları için 24 aydır. Bu süre 60 aya kadar uzatılabilir. K.K.T.C. vatandaşları içinse bu süre 24 aydır ve süre iki ülke arasındaki anlaşmaya bağlı olarak uzatılır.

Yani bu kişiler Türkiye’de çalışsalar bile sigortalı sayılmazlar.

Yabancı Uyruklu Kişiler Sağlık Haklarından Yararlanabilir Mi?

 

Yabancı uyruklu kişiler, genel sağlık sigortasından yararlanmak için en yakın sosyal güvenlik merkezine bizzat başvurmalıdır. Türkiye genelinde bu başvuruyu yapmak için 600’den fazla sosyal güvenlik merkezi bulunuyor.

  • Türkiye’de oturma izni almış yabancılar,
  • Türkiye harici bir ülkede sigortası olmayan yabancılar,
  • Türkiye’de bir yıldan uzun bir süredir yaşayan ve bu sürenin ardından başvuru yapan yabancı ülke vatandaşları genel sağlık sigortasından faydalanabilirler.

Genel sağlık sigortasına hak kazanan yabancı uyruklu bir insanın;

  • Eşi,
  • 18 yaşını doldurmamış çocuğu (ya da çocukları),
  • Lise veya dengi öğrenim görmesi halinde 20 yaşını doldurmamış ve evli olmayan çocukları,
  • Yükseköğrenim görmesi halinde 25 yaşını doldurmamış ve evli olmayan çocukları,
  • Yaşına bakılmaksızın malûl olduğu tespit edilen evli olmayan çocukları,
  • Geçiminin yabancı uyruklu kişi tarafından sağlandığı Kurumca belirlenen kriterlere göre tespit edilen ana ve babası, sağlık hizmetlerinden yararlanabilir.

Yabancılar İşsizlik Sigortasından Yararlanabilir mi?

Türkiye Cumhuriyeti ile karşılıklılık esasına dayalı olarak sosyal güvenlik anlaşması imzalamış ülkelerin vatandaşları, bu anlaşmalara göre Türkiye’de çalışmaları durumunda işsizlik sigortasına tabidirler.

Yabancılar Ücretli İzin, Kıdem Tazminatı Gibi Haklara Sahip Midir?

Türkiye’de istihdam edilen yabancı uyruklu kişilerin de çalışma saati, fazla mesai, ücretli ve ücretsiz izin, kıdem tazminatı, toplu sözleşme hakkı, hizmet sözleşmesinin akdi ve feshi gibi hakları vardır. Bu konuda Türk vatandaşları ile aynı haklara sahiptirler.

Yabancılar Hangi Meslekleri İcra Edebilirler?

2016 itibarıyla Türkiye’de yabancıların şu meslekleri icra etmesi yasaktır:

  • Dişçilik, ebelik ve hasta bakıcılık
  • Eczacılık
  • Veterinerlik
  • Özel hastanelerde sorumlu müdürlük
  • Kara suları dahilinde kaptanlık, balık, istiridye, midye, sünger, inci, mercan vb. ihracı, dalgıçlık, arayıcılık, kılavuzluk, çarkçı­lık, katiplik, tayfalık
  • Avukatlık
  • Noterlik
  • Gümrük müşavirliği
  • Özel veya kamu kuruluşlarında güvenlik görevlisi

Yabancılar bu listede yer almayan mesleklerini icra etmekte özgürlerdir.

Yabancılar, Türkiye’den Emekli Olabilir Mi?

Evet, yabancılar Türkiye’den emekli olabilir. Bir Türk vatandaşı emekli olmak için hangi şartları taşıyorsa bir yabancının da aynı şartları taşıması gerekir.

Türkiye’de yaşayan bir yabancı kadının emeklilik yaşı 58, erkeğinki ise 60’dır.

Bağımlı çalışanların 7200 prim günü, bağımsız ve kamuda çalışanların ise 9000 prim gününü tamamlamaları gerekir.

0 0 vote
Article Rating
Subscribe
Bildir
guest
239 Yorum
Inline Feedbacks
View all comments
Kimmathon
Kimmathon
1 ay önce

Meraba. Ben ozbek uyrukluyum 3 sene ki evliyim esim mi 10 gun once vafat etti. Ben esimi Emekli maasini alabilirmiyim. Hangi evraklar lazm oliyo. Benden memlekete emikli olup olmadiyim hakinda evrak istenildi Bana bu hakinda bilgi verseniz sevinirdim yasim 63

Kübra
Kübra
2 ay önce

Merhaba!
Alman pasaportu olan bir kişi Türkiye’de hemşire olarak çalışabilir mi?

Abdullah
3 ay önce

Yabanci oyuruklu kişiler Turkiye de haybancılık yapabilirmi

Murat
Murat
3 ay önce

Yabancılar Türkiyede hayvan cılık çiftlik açabilme hakka sahipmi

Murat OKUR
Murat OKUR
4 ay önce

Merhaba! Biz 11 yillik evliyiz. 2 kizimiz var. ilk kizim Turkiye Istanbul dogumlu, ikinci kizim ise Ruysa dogumludur. Benim ve ilk kizimin Turk vatandasligi mevcuttur. Ikinci kizimin ve esimin TR vatandasliklari henuz yoktur. Takdir ilahi sayet basima herhangi bir kaza gelirde olumle sonuclandigi takdir de, esim ve kizlarim Turkiye de tum haklarimdan ve hukuklarimdan faydalanabiliyor mu? Esim ile birlikte 2010 – 2012 yillari arasinda kesintisiz TR de ikametgah ettik. Bu zamanda da esimin ikametgah tezkeresi mevcuttur. Fakat suan da Rusya Federasyonunda yasiyoruz.

Ata Kurumsal
Ata Kurumsal
Reply to  Murat OKUR
1 ay önce

Merhaba, eşiniz veya çocuğunuz Türk vatandaşı olması bile miras haklarına sahiptirler.

Sitemiz içeriklerinden ve sorularınıza verdiğimiz cevaplardan memnun musunuz? Ata Kurumsal Danışmanlık geri bildiriminizi öğrenmek istiyor. Profilimize bir yorum gönderin. https://g.page/r/CT9i2JXthUlOEAI/review

Ahmed Al habarneh
Ahmed Al habarneh
4 ay önce

Merhabalar.
Ben ürdünlü vatandaşıyım 4 sene den beri mülteci satüsü altında yaşıyorum.son zamanlarda 18 yaşında üstünde olanlar sağlık sigortası kaldırıldı.
Acaba sosyal güvenlik merkezinden sağlık sigortası nasıl elde edebiliriz?ayrica türkiyede 5 sene duldurduğumuz takdirde türk vatandaşlığına baş vuru yapabilirmiyiz?.
Saygılarımla.
Ahmed Al habarneh

Ata Kurumsal
Ata Kurumsal
Reply to  Ahmed Al habarneh
1 ay önce

Merhaba, 18 yaşını geçmiş mültecilerin sağlık durumu ile ilgili maalesef bilgimiz bulunmamaktadır, Türkiye’de 5 sene çalışma izni veya konut üzerinden alınmış ikamet izni ile vatandaşlığa başvurulabilmektedir.

Sitemiz içeriklerinden ve sorularınıza verdiğimiz cevaplardan memnun musunuz? Ata Kurumsal Danışmanlık geri bildiriminizi öğrenmek istiyor. Profilimize bir yorum gönderin. https://g.page/r/CT9i2JXthUlOEAI/review

Hayırsever
Hayırsever
4 ay önce

Kazakistanlı bir anne ve 2çocuğu var Türkiyede yaşıyorlar 2 yıl olmuş geleli bunlar maddi yardım alabilirlermi bide devlet hastanesine gittiklerinde ücret talep ediliyormuş bu konu hakkında bilgi alabilirmiyim

Sahin Ersoy
Sahin Ersoy
5 ay önce

Türkiyede doğum yapan yabancı uyrukluların çocukları Türk vatandaşlığına hak kazanmış oluyormu

Ata Kurumsal
Ata Kurumsal
Reply to  Sahin Ersoy
5 ay önce

Merhaba, maalesef hayır bu uygulama Türkiye’de yoktur.

Mehmet
Mehmet
5 ay önce

Merhaba, eşim ve eşimin 11 yaşındaki kızı Özbek vatandaşı.Türkiye’de aile oturma izni aldılar. Eşim benim üzerimden sağlık sigortasından yararlanıyor. Ancak çocuk faydalanamıyor. Türkiye de ikamet izni alındıktan 1 yıl sonra çocuk da benim sağlık sigortamdan faydalanabilecek mi, bunun için ne yapmamız gerekir? Teşekkürler.

Nodira
Nodira
6 ay önce

Marhaba.Ben 29 temmuz ayında türkiyeye geldim 11 ağustosta türk vatandaşı ile evlendim aile ikamet izini için ne zaman baş vurmalıyız.onceden teşekkürler

Ata Kurumsal
Ata Kurumsal
Reply to  Nodira
5 ay önce

Merhaba, resmi nikahın hemen ardından aile ikamet izni için başvurabilirsiniz.

Sitemiz içeriklerinden ve sorularınıza verdiğimiz cevaplardan memnun musunuz? Ata Kurumsal Danışmanlık geri bildiriminizi öğrenmek istiyor. Profilimize bir yorum gönderin. https://g.page/r/CT9i2JXthUlOEAI/review

Deniz Güven
Deniz Güven
6 ay önce

Eşim yabancı uyrukluydu 1.5 seneye kadar simdi Türk vatandaşı ama 5 senedir bir yerde çalışıyordu bunun 4 senesi sigortasız çalıştı ve şimdi patronu pandemiyi bahane ederek işten çıkartmak istiyor.ve tazminat vermemek istiyor.burada ay başına kadar çalış ama şimdiden muhasebeye git istifa kağıdını ve diğer evrakları imzala diyor ne yapmam gerek vatandaş olmadan öncede çalışma izni talep ettiğimizde onuda yapmamışlardı ne yapmamız gerekiyor bir bilgi verirseniz sevinirim

Ata Kurumsal
Ata Kurumsal
Reply to  Deniz Güven
5 ay önce

Merhaba, eşiniz artık Türk vatandaşı olduğu için sınırdışı edilme riski ortadan kalkmştır, yaşadığınız ilçenin SGK müdürlüğüne şikayette bulunarak ve ardından mahkemeye dava açarak yasal haklarınızı talep edebilirsiniz.

Sitemiz içeriklerinden ve sorularınıza verdiğimiz cevaplardan memnun musunuz? Ata Kurumsal Danışmanlık geri bildiriminizi öğrenmek istiyor. Profilimize bir yorum gönderin. https://g.page/r/CT9i2JXthUlOEAI/review

1 4 5 6
239
0
Would love your thoughts, please comment.x
()
x