Türkiye’de Çalışma İzni

Yabancı çalışma izni 2017 sayfamızda ki tüm içerikler, Yabancıların Türkiye’de çalışmaları ile ilgili esasları düzenleyen 6735 Sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu ve Uygulama Yönetmeliğine göre düzenlenmiştir. Benzersiz ve güncel bilgiler içermektedir.

Türkiye’de kanunun kendilerine yasaklamadığı işlerde çalışmak isteyen yabancıların yerine getirmeleri gereken işlemler 6735 Sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu ve bu Kanunun uygulamasını gösteren Yönetmelik ile düzenlenmiştir. Buna göre, Türkiye’de çalışmak isteyen yabancılar, çalışmaya başlamadan önce, Türkiye’nin taraf olduğu ikili veya çok taraflı anlaşmalarda aksi öngörülmedikçe, çalışma izni almak zorundadır.

Yabancılar çalışma izni başvurularını, yurt dışında Türkiye Cumhuriyeti temsilciliklerine, yurtiçinde ise doğrudan Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’na yapabilmektedirler. Çalışma izni başvurularının elektronik ortamda yapılması ve ayrıca kağıt üzerinde imzalanarak resmi başvurunun Bakanlığa ulaştırılması gerekmektedir.

Çalışma iznini verecek makam, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’dır. Bakanlık, usulüne uygun olarak yapılan başvuruları, belgelerin tam ve eksiksiz olması şartıyla, en geç 30 gün içinde sonuçlandırır. Bakanlık çalışma iznini, kağıt kullanılarak veya elektronik belge olarak düzenler. Çalışma izni başvurusunun, 6735 Sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu ve Yönetmelikte belirlenen usul ve esaslara uygun olarak yapılmaması halinde ise başvuru dosyası işlemden kaldırılır

Çalışma İzni Başvurularının Yapılması:

Yurtiçinden yapılacak çalışma izni başvurusu, yabancının işvereni tarafından doğrudan Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’na yapılır. Ancak yurtiçinden çalışma izni başvurusu yapılabilmesi için yabancının en az 6 ay geçerli bir ikamet iznine sahip olması ve ikamet izni süresinin sona ermemiş olması gerekmektedir. Buna göre, Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunun’da belirtilen ve en az 6 ay süreli ikamet izni çeşitlerinden herhangi birine sahip olan bir yabancı için yurtiçinden çalışma izni başvurusunda bulunulabilir.

Yurtdışından yapılacak çalışma izni başvurusu, yabancının vatandaşı olduğu veya daimi ikamet ettiği ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti konsolosluğuna yapılır. Konsolosluk bu başvuruyu doğrudan Bakanlığa iletir. Bakanlık ilgili mercilerin görüşlerini de alarak, başvuruyu Kanunun 14. maddesine göre değerlendirir ve durumu uygun görülen yabancıya çalışma izni verir. Yurtdışından yapılan başvuruya ilişkin işlemler konsolosluk ve Bakanlık tarafından elektronik ortamda yürütülür.

Yabancının temsilciliğe başvuru tarihini takip eden 10 iş günü içerisinde işverenin de elektronik başvuru yapması ve başvuru için istenilen belgeleri Bakanlığa ulaştırması gerekmektedir. Yabancılar, çalışma izninde belirtilen süre kadar Türkiye’de kalıp çalışabileceklerdir. Buna göre çalışma izni, yabancıya, hem Türkiye’de ikamet etme hem de çalışma hakkı sağlamaktadır. Nitekim Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanun’un 27. maddesinde de, çalışma izninin ikamet izni sayılacağı açıkça hükme bağlanmıştır. Dolayısıyla yurtdışından çalışma izni alarak Türkiye’ye giren bir yabancının, Türkiye’de ikamet etme hakkını elde etmek için ayrıca ikamet izni almasına gerek yoktur.

Çalışma izni, yabancıya Türkiye’de ikamet etme hakkı da sağladığından, çalışma izni başvurularında İçişleri Bakanlığı’nın olumlu görüş bildirmesi gerekli ve yeterlidir. Ayrıca yurtdışından çalışma izni alan yabancılardan Türkiye’ye girişte vize almaları şartı da aranmamaktadır. Türkiye’ye giriş yapacağı tarih itibarıyla geçerli çalışma izni bulunan yabancılar vizeden muaf tutulmuşlardır.

Türkiye’de Çalışma İzni

Türkiye’de oturan yabancıların çalışması için ya da Türkiye’ye çalışmak için gelen yabancıların tabi olduğu bazı kanunlar vardır. 6735 sayılı Uluslararası İşgücü hakkında Kanun ve 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu çerçevesinde, ülkemize gelen yabancıların çalışma izinleri düzenlenmiştir.

Kaç Çeşit Çalışma İzni

Ülkemizde 4 çeşit yabancı çalışma izni vardır.

  • Süreli çalışma izni: 13/8/2016 tarih ve 29800 sayılı Resmi Gazete’de yayınlandıktan sonra yürürlüğe giren 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanununa göre; yaptığı yabancılar çalışma izni başvurusundan olumlu cevap alan kişiler, işverenle yaptıkları sözleşmenin süresini geçmemek şartıyla, en fazla 1 yıl çalışma izni verilir. Bu sürenin bitiminde, aynı işyerinde olmak kaydıyla çalışma iznini uzatmak isteyen yabancılara, en fazla 2 yıl daha izin verilir. Üç ve üçten fazla yapılan başvurularda, en fazla 3 yıla kadar çalışma izni verilir.
  • Süresiz çalışma izni: Türkiye’de uzun bir süre oturma izni alan yabancılarla, en az 8 yıl süreyle süreli çalışma izni almış yabancılar, süresiz çalışma izni başvurusu yapmaya hak kazanmış olurlar. Süresiz çalışma izni almış yabancılar, kanunlarda yapılan bazı özel düzenlemeler hariç olmak kaydıyla, Türk vatandaşlarına sağlanan haklardan faydalanabilirler. Ancak askerlik, kamu kurumlarında çalışma, seçme ve seçilme gibi haklardan yararlanamazlar.
  • Bağımsız çalışma izni: Süreli olarak düzenlenen bağımsız çalışma izninden her yabancı faydalanamaz. Bu izin;
  • Eğitim seviyesi
  • Mesleki tecrübesi
  • Bilim ve teknolojiye yapacağı katkı
  • Türkiye’de yaptığı yatırımın ülke ekonomisine katkısı
  • Yabancı bir şirketin ortağı ise, ülkemize koyacağı sermaye

gibi etkenler göz önüne alınarak, bakanlıkça değerlendirilir.

  • Turkuaz Kart

Turkuaz Kart, ülkemize ekonomi, bilim, teknoloji, sanayi alanında katkı sağlayan, yatırım yapıp istihdam sağlayan ya da sağlayacağı değerlendirilen yabancılara verilen bir karttır. Bu karta sahip olanlar, süresiz çalışma izni alan yabancılara sağlanan tüm haklardan faydalanırlar. Bu karta sahip olanların eş ve çocuklarına da, süresiz oturma izni yerine geçen bir belge verilir.

İlk 3 yıl, geçiş süreci olarak tanımlanır. Bu süre zarfında, kendilerinden beklenen katkıyı gerçekleştiremeyen yabancıların Turkuaz Kartı iptal edilir. Eğer bu 3 yılın dolmasına 6 ay ya da daha az bir süre kala, Turkuaz Kartını süresiz yapmak için başvuru yapılırsa ve gereken şartlar sağlanıyorsa, Süresiz Turkuaz Kart verilir. Ancak bu 3 yıllık süre dolduktan sonra yapılan başvurular kabul edilmez ve sahip oldukları kart geçersiz olur.

Yabancı Çalışma İzni Başvurusu Nasıl Yapılır?

Ülkemizde çalışmak isteyen yabancıların, yabancı çalışma izni kapsamında bazı belgeleri ibraz etmesi ve bazı aşamalardan geçmesi gerekir. Bunlar;

Yabancılar çalışma izni başvurusu, yabancıların oturma izni aldığı yada uyruğunda bulunduğu Türk Konsolosluklarına müracaatı ile yapılır. Başvuru aşamasında;

  • İş sözleşmesi
  • Davet mektubu
  • Çalışma izni için başvuru dilekçesi
  • Yabancı personel başvuru formu
  • Pasaport sureti
  • Yeminli mütercim tercüman yada resmi kurumlarca Türkçe’ye çevrilmiş diploma yada geçici mezuniyet belgesi sureti ( Ev hizmetleri için yapılan başvurularda, son bitirilen okul diploması )
  • Ülkemizden, yabancı personeli işe alacak olan kurum ve kuruluş adına “kullanıcı” sıfatıyla elektronik başvuru yapma yetkisi olan kişinin noter onaylı vekâletnamesi veya kullanıcı sıfatındaki kişinin, başvuruyu yapan kurum ve kuruluşta çalıştığını gösterir belge
  • Yabancı personeli istihdam edecek olan kurum ya da kuruluşun, en son sermaye ve ortaklık yapısını gösteren Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi
  • Son yıla ait, vergi dairesi ya da yeminli mali müşavir tarafından onaylanmış bilanço ve kar/zarar tablosu

ibraz edilmesi zorunludur.

Aynı zamanda Türkiye’den yabancı personeli istihdam edecek olan kurum yada kuruluş, elektronik başvuru esnasında gerekli belgeleri taratarak, kendisine tanınan süre içerisinde, internet ortamında göndermesi gerekir. Başvurunun tamamlanmasının ardından istenilen belgeleri, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına elden ya da posta yoluyla teslim etmesi gerekir.

Ülkemizde yaşayan yabancıların çalışma izni başvurusu yapabilmesi için, en az 6 ay süreli oturma izni bulunması gerekmektedir. Bu durumda olan yabancıların başvurularını, internet üzerinden online olarak yapmaları gerekir. Başvuruyu takip eden 6 iş günü içerisinde, başvuru formu ve başvuru dilekçesinin Çalışma ve Güvenlik Bakanlığına teslim edilmesi gerekmektedir.

Yabancı Çalışma İzni Başvurusunun Kabul Edilmesi İçin Neler Gerekir ?

Yukarıda sayılan maddeler yerine getirilse de, yapılan başvuruların olumlu değerlendirilebilmesi için, hem işverenin hem de yabancı personelin karşılaması gereken bazı şartlar bulunmaktadır. Bunlar;

  • İşverenin, işyerinde en az 5 Türk vatandaşı çalıştırıyor olması gerekir. Eğer birden fazla yabancı personel işe alınacaksa, her yabancı personel için 5 Türk personel çalıştırılıyor olması gerekir.
  • Yabancı personel çalıştıracak işyerinin, en az 100 bin TL sermayesinin bulunması gerekir. Eğer bu gereksinim sağlanmıyorsa, işyerinin brüt satışlarına bakılır. Bu satışların 800 bin TL olması ya da yurt dışına yaptığı satış tutarının minimum 250 bin $ olması gerekir.
  • Eğer çalışma izni isteyen bir şirket ortağıysa, en az 40 bin TL sermayesi olması gerekir.
  • Yabancıya verilen ücretin, mesleki yeterliliğine uygun olması gerekir. Buna göre;
  • Üst düzey yöneticiler için asgari ücretin 6,5 katı,
  • Birim veya şube müdürleri ile, mühendis ve mimarlar için asgari ücretin 4 katı,
  • Uzmanlık ve ustalık gerektiren işlerde istihdam edilecekler, öğretmenler, psikologlar, fizyoterapistler, müzisyenler ve sahne sanatçıları için asgari ücretin 3 katı,
  • Ev hizmetlerinde çalıştırılacak yabancılar için en az asgari ücret, yukarıda sayılanlar dışındaki diğer mesleklerde ( Satış elemanı, pazarlama-ihracat görevlisi gibi görevler ) çalışacak yabancılar için asgari ücretin 1,5 katı olması gerekmektedir.
  • Turizm-Animasyon ve organizasyon firmalarında, akrobat ve benzeri görevlerde çalışacak yabancılar ile masör, masöz ve SPA terapisti gibi işlerde çalışacak yabancılar için asgari ücretin 2 katı.

Şartsız Olarak Çalışma İzni Alabilecek Yabancılar

Aşağıdaki şartları taşıyan yabancılar, bu şartları taşıdıklarına dair Türkiye Cumhuriyeti’nin resmi makamlarından aldıkları belgeleri ibraz ettikleri takdirde, kendilerine koşulsuz olarak çalışma izni verilir.

  • Anne, baba veya çocuğu Türk vatandaşı olan yabancılar,
  • En az üç yıl süreyle, bir Türk vatandaşı ile evli olan yabancılar,
  • Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti vatandaşı olan yabancılar,
  • Türk ve akraba toplulukları uygulamaları çerçevesinde, oturma izni verilmiş olan yabancılar,
  • İnsani mülahazalar çerçevesinde, oturma izni verilmiş olan yabancılar,
  • İnsan kaçakçılığından mağdur duruma düştüğü için, oturma izni verilmiş olan yabancılar,
  • Vatansız ( haymatlos ) statüsünde, oturma izni verilmiş olan yabancılar.

Uluslararası İşgücü Genel Müdürlüğü’nün Görevi Nedir?

28/7/2016 tarihinde kabul edilen 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu’nun, 13/8/2016 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmesiyle kurulmuş olan Uluslar Arası İşgücü Genel Müdürlüğü, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’na bağlı olarak faaliyete başlamıştır. Yabancılara verilen çalışma izinlerini belirlemek, denetlemek ve onay vermek üzere kurulmuştur.

Yabancı Çalışma İzni Başvurusu Kabul Edilmeyen Yabancılar Nereye İtiraz Edebilir ?

Çalışma izni başvurusu yada çalışma iznini uzatmak için yaptıkları başvuru reddedilen yabancılar, reddedilme tarihinden itibaren 30 gün içerisinde, internet üzerinden online olarak itiraz edebilirler. Yapılan bu itirazda, itirazın kabul edilmesi ile ilgili olarak detaylı açıklamaların yapıldığı dilekçe ve gerekli diğer belgelerin taratılarak sisteme yüklenmesi gerekir. İtirazın tekrar reddedilmesi durumunda, mahkeme yoluna başvurulabilir.

Kaçak Olarak Çalıştığı Tespit Edilen Yabancılara ve İşverenlere Hangi İşlemler Uygulanır?

Çalışma izni bulunmayan yabancıları çalıştırdığı tespit edilen işverenler ve çalıştırdığı yabancılara idari para cezası uygulanır. Ayrıca işveren; çalıştırdığı yabancının, evli ise eşinin, varsa çocuklarının ülkemizden çıkana kadar konaklama ve sağlık masraflarını, bu yabancının ve ailesinin, ülkelerine dönmeleri için gerekli masrafları karşılamak zorundadır.

Yabancı çalışma izni bulunmadan çalıştığı tespit edilen yabancılar, sınır dışı edilmek üzere İçişleri Bakanlığına teslim edilir. Oradan da Göç İdaresi Genel Müdürlüğü’ne teslim edilir ve gerekli işlemler yapılır.

Çalışma İzni Alan Yabancılar Hangi Mesleklerde Çalışamaz?

Türkiye’de çalışma izni alan yabancıların çalışamayacağı bazı meslekler vardır. Bunlar;

  • Avukatlık
  • Noterlik
  • Dişçilik
  • Hasta Bakıcılık
  • Veterinerlik
  • Gümrük Müşavirliği
  • Turist Rehberliği
  • Eczacılık
  • Özel Sağlık Kuruluşlarında Müdürlük
  • Güvenlik Görevlisi
  • Kara sularımızda balıkçılık, kaptanlık, tayfalık vb.

Meslekleri yapamazlar.

Türkiye’ye Turist Olarak Gelen Yabancılar Çalışma İzni Başvurusu Yapabilir mi?

Turistik vize alarak ülkemize gelen yabancılar, çalışma izni için ülkemizden başvuru yapamazlar. Bu durumda olan yabancılar, kendi ülkelerinden Türk Konsolosluklarına, gerekli evraklar ile başvuru yapabilirler.

Suriyeli Çalıştırmak İçin Hangi Belgeler Gereklidir ?

Bilindiği gibi, geçtiğimiz yıllarda Suriye’de başlayan iç karışıklıktan dolayı ülkemize yüzbinlerce Suriyeli gelmişti. Ülkemize gelen Suriyelilerden istihdam etmek isteyen işverenler, Çalışma ve Güvenlik Bakanlığına başvuru yapabilirler. Bunun için istihdam edilmek istenen Suriyeli vatandaşın, Göç İdaresi Genel Müdürlüğü’nden aldığı, en az 6 aylık olan oturma izninin henüz bitmemesi gerekmektedir.

8 yorum

  • AYKUT

    MERHABA.ÇALIŞMA İZNİ BİTEN BİR ÇALIŞANIN KAÇ GÜN İÇİNDE ÜLKESİNE DÖNMESİ GEREKİR CEZA ALMAMASI İÇİN RESMİ SÜRE KAÇ GÜNDÜR.

  • MUHARREM

    merhaba,
    çalışma izni uzatma işlemi yapılacak personelin iznini yıllık değil de 2 yıllık nasıl uzatabiliriz?

    • Ata Kurumsal

      Merhaba, yabancı personelin yaptığı işe göre şirket cirolarında bir yükselme olduysa, örneğin yurt dışı satış elemanı olarak çalışan bir yabancı, şirket bilançosuna çalıştığı süre boyunca bir iyileştirme yapamamışsa çalışma izni uzatırken 2 yıllık alamazsınız, tersi durumda 2 yıllık çalışma izni alabilirsiniz.

  • Av.Mükremin

    Merhaba, Asıl işin sahibi Alt İşverenin izinsiz çalıştırdığı yabancıdan sorumlu mudur ?

    • Ata Kurumsal

      Asıl işveren alt işverenin işçilerin işçilikten kaynaklanan (ücret, yıllık izin, kıdem tazminatı vesaire..) haklarından alt işverenle birlikte sorumludur. Ancak cezaların şahsiliği ilkesi gereği izinsiz çalışan yabancı uyrukluyla uygulanan idari para cezasından sorumlu olmayacağı düşünülmektedir.

  • kerim

    iwle bağlı çalişan yabanci Türkiyədə 6 ay kalirsa cezasi na kadar ve diger tarafdan 6 ay kaldigi muddetde heç bir problem yoxdur ki cəzası na kadardirsa parasini vermek şarti ile

    • Ata Kurumsal

      Merhaba, Türkiye’de 6 ay ikamet ihlali bir yabancı eğer kendi isteği ile (polise yakalanmadan) ülkeden çıkış yaparsa ortalama bin tl civarında bir ceza öderse Türkiye’ye giriş yasağı uygulanmaz, ertesi gün tekrar giriş yapabilir, fakat bu girişinden itibaren 10 gün içinde oturma izni alması gerekmektedir, ikamet ihlali tekrar ederse, yabancı 5 yıl deport cezası alır.

Bir Cevap Yazın